biotechnologia


 
 

Produkty regionalne: kontrola i certyfikacja

<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/oscypki.jpg" ALIGN="left" alt="oscypek" HSPACE=10 VSPACE=10 width="128" height="96"/>Artykuł jest przedrukiem z biuletynu "Wiedza i Jakość" (nr 1(6)/2007)
Tytuł oryginalny: Kontrola i certyfikacja produktów rolnych
Autor: Izabella Kamińska
IJHARS



Konsumenci przywiązują coraz większą wagę do jakości artykułów spożywczych. Poszukiwanie konkretnych, atrakcyjniejszych wyrobów tworzy popyt na produkty rolne i środki spożywcze, które mają rozpoznawalne pochodzenie geograficzne lub są wytworzone tradycyjną metodą

Wejście Polski do UE pozwoliło na włączenie się producentów do unijnego systemu ochrony artykułów rolno-spożywczych i środków spożywczych, które odznaczają się określonym pochodzeniem geograficznym i/lub tradycyjną metodą wytwarzania. Głównym założeniem systemu jest ochrona i promowanie produktów spożywczych o specyficznych cechach. Ponadto system ten wspiera rozwój gospodarki wiejskiej (szczególnie na obszarach o trudniejszych warunkach gospodarowania) zarówno przez zwiększenie dochodów rolników, jak i zatrzymanie społeczności wiejskiej na tych obszarach. Prawna ochrona produktów oraz związana z nią systematyczna kontrola procesu produkcyjnego stanowi wartość dodaną produktu, za którą konsumenci są w stanie więcej zapłacić. System ochrony produktów jest narzędziem, które ma zabezpieczyć interesy producentów przed nieuczciwą konkurencją oraz zagwarantować wiarygodność produktów w oczach konsumentów. W celu ochrony oraz podkreślenia wyjątkowości produktów regionalnych i tradycyjnych zostały wydane dwa rozporządzenia, które regulują system rejestracji i kontroli w UE:
- Rozporządzenie Rady (WE) nr 509/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie produktów i środków spożywczych będących Gwarantowanymi Tradycyjnymi Specjalnościami.
- Rozporządzenie Rady (WE) nr 510/2006 z dnia 20 marca 2006 r. w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych.

Kontrola i certyfikacja popłacają
Produkt, który pomyślnie przeszedł wszystkie etapy rejestracji i objęty został systemem ochrony, podlega kontroli. Podczas niej sprawdza się, czy proces produkcyjny jest zgodny ze sporządzoną przez grupę producentów specyfikacją. Kontrola ta zachodzi na wniosek producenta i wszystkie koszty z nią związane są ponoszone również przez niego.
Mimo że spełnienie wymagań, szczególnie związanych z prowadzeniem dokumentacji, może wydawać się dość uciążliwe dla producentów, to ostatecznie pozytywny wynik kontroli jest potwierdzeniem wysokiej jakości produktu. W konsekwencji odgrywa to ogromną rolę przy budowaniu zaufania konsumentów i powoduje wzrost popytu na dany produkt.
Rolnicy, którzy włączą się do systemu jakości żywności (wspólnotowego systemu Chronionych Nazw Pochodzenia, Chronionych Oznaczeń Geograficznych i Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności oraz krajowego systemu Integrowana Produkcja), mogą liczyć na wsparcie finansowe uzyskiwane w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
Udział rolników w systemach żywności umożliwi osiąganie większych dochodów, przy jednoczesnej ochronie dziedzictwa narodowego oraz dbanie o wpływ procesu wytwarzania na środowisko. Ponadto, ze względu na wciąż niski poziom wiedzy konsumentów na temat produktów mających ChNP, ChOG lub będących GTS, grupy producentów mogą uzyskać refundację kosztów poniesionych na działania informacyjne i promocyjne. Zwróci to uwagę na specyficzne cechy zarejestrowanych produktów, co wpłynie stymulująco na popyt i podaż oraz ułatwi ich zbyt.

Kontrola w Polsce
W Polsce kontrolę zgodności procesu produkcyjnego ze specyfikacją produktów mających ChNP, ChOG lub będących GTS, przeprowadza Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz prywatne jednostki certyfikujące (JC). Muszą być one upoważnione przez ministra właściwego do spraw rynków rolnych oraz akredytowane przez PCA na zgodność z normą PN-EN 45011 „Wymagania ogólne dotyczące działania jednostek prowadzących system certyfikacji wyrobów”. Obecnie w Polsce istnieją trzy jednostki certyfikujące, upoważnione do przeprowadzania kontroli, wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających zgodność procesu produkcji produktów rolnych i środków spożywczych, mających ChNP, ChOG lub będących GTS ze specyfikacją:
- Jednostka Certyfikująca PNG Sp. z o.o. w Zajączkowie, nr ident. OZ/jc-01/2006/PL,
- Polskie Centrum Badań i Certyfikacji, nr ident. OZ/jc-02/2006/PL,
- Cobico Sp. z o.o., nr ident. OZ/jc-03/2007/PL.

Producent ma prawo wyboru jednostki lub organu, który będzie dokonywał u niego kontroli zgodności procesu produkcyjnego ze specyfikacją. Kontrola obejmuje te etapy procesu produkcyjnego, z których wynika szczególny charakter oraz szczególne właściwości produktu (dot. produktów, które mają Chronione Nazwy Pochodzenia, Chronione Oznaczenia Geograficzne) lub związek z regionem (dot. Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności). Ponadto mogą być pobierane próbki produktów do analiz laboratoryjnych. Częstotliwość i zakres kontroli ustala się na podstawie specyfikacji produktu, w której podany jest jego skład i opis procesu produkcyjnego.

Niespełnienie wymagań
W przypadku stwierdzenia, w wyniku przeprowadzonej kontroli, że produkt rolny lub środek spożywczy nie spełnia wymagań specyfikacji, przeprowadzający kontrolę wzywa producenta do usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie. Jeżeli producent nie usunie uchybień:
- cofany jest certyfikat zgodności (w przypadku gdy kontrolę przeprowadzała upoważniona jednostka certyfikująca);
- wydawana jest decyzja administracyjna, która:
&nbsp &nbsp – zakazuje używania Chronionej Nazwy Pochodzenia, Chronionego Oznaczenia Geograficznego lub oznaczenia Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności,
&nbsp &nbsp– zakazuje wprowadzania produktu rolnego lub środka spożywczego do obrotu lub
&nbsp &nbsp– nakazuje wycofanie produktu z obrotu (w przypadku, gdy kontrolę przeprowadzała IJHARS).

Nadzór organu państwowego
Zgodnie z wymaganiami przepisów wspólnotowych, działalność prywatnych jednostek certyfikujących musi być nadzorowana przez organ państwowy. Do wykonywania tego zadania został wyznaczony Główny Inspektor JHARS, który kontroluje upoważnione jednostki certyfikujące w zakresie stosowania przez nie procedur kontrolnych, posiadanych środków technicznych i posiadanych kwalifikacji przez pracowników. Ponadto, w ramach nadzoru, sprawdzane są dokumenty dotyczące kontroli producentów produktów mających ChNP, ChOG i będących GTS oraz przeprowadzane są analizy danych związanych z kontrolą zgodności procesu produkcji ze specyfikacją. Główny Inspektor JHARS w celu osiągnięcia w pełni skutecznego nadzoru może dokonać sprawdzenia prawidłowości kontroli przeprowadzanych przez upoważnione jednostki certyfikujące u producentów oraz żądać wszelkich dodatkowych informacji związanych ze sprawowanym nadzorem.
W przypadku stwierdzenia, że upoważniona jednostka certyfikująca nie spełnia odpowiednich wymagań, Główny Inspektor JHARS może wnioskować do ministra właściwego do spraw rynków rolnych o wydanie decyzji, na mocy której jednostce certyfikującej zostanie cofnięte upoważnienie.

Urzędowe kontrole żywności
Dodatkowym zabezpieczeniem produktów posiadających ChNP, ChOG i będących GTS są urzędowe kontrole żywności, które, oprócz Inspekcji Sanitarnej czy Weterynaryjnej, może przeprowadzać również IJHARS. Podstawą prawną do przeprowadzania tego rodzaju kontroli przez IJHARS są przepisy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Ich celem jest m.in. zidentyfikowanie i eliminowanie z rynku artykułów rolno-spożywczych, których oznakowanie stwarza podejrzenie, co do zawłaszczania, imitacji lub aluzji do oznaczeń: ChNP, ChOG, GTS. Zarejestrowane przez Komisję Europejską nazwy są chronione przed:
- wszelkim bezpośrednim lub pośrednim wykorzystaniem w celach komercyjnych zarejestrowanej nazwy dla produktów nieobjętych rejestracją, o ile produkty te są porównywalne do produktów zarejestrowanych pod tą nazwą lub jeśli stosowanie nazwy pozwala na czerpanie korzyści z renomy nazwy chronionej;
- wszelkim nadużywaniem, imitacją lub przywołaniem chronionych nazw, nawet jeśli wskazane jest prawdziwe pochodzenie produktu lub jeśli chroniona nazwa została przetłumaczona lub towarzyszy jej określenie, takie jak: „rodzaj”, „typ”, „metoda”, „na sposób”, „imitacja” itp.;
- wszelkim innym nieprawdziwym lub wprowadzającym w błąd określeniem miejsca pochodzenia lub wytwarzania, właściwości lub podstawowych cech produktu, znajdującym się na opakowaniu zewnętrznym lub wewnętrznym, w materiale reklamowym lub w dokumentach odnoszących się do danego produktu, jak również stosowaniem opakowań mogących stworzyć fałszywe wrażenie co do jego pochodzenia;
- wszelkimi innymi praktykami, które mogłyby wprowadzać konsumenta w błąd co do rzeczywistego pochodzenia produktu.
Należy podkreślić, że rygorystyczne przepisy polskie wyznaczają kary dla tych, którzy bezprawnie posługują się zarejestrowanymi nazwami.

Rygorystyczne kary
Zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych:
- kto, nie będąc uprawnionym do używania nazwy podlegającej tymczasowej ochronie na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, nazwy wpisanej do rejestru chronionych nazw ChNP, ChOG, GTS, wprowadza do obrotu produkty rolne lub środki spożywcze oznaczone taką nazwą lub symbolem podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do dwóch lat. Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełnienia tego przestępstwa stałe źródło dochodu albo dopuszcza się tych przestępstw w stosunku do produktów o znacznej wartości, podlega karze pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do pięciu lat;
- kto, nie spełniając warunków zawartych w specyfikacji, wprowadza produkt rolny lub środek spożywczy do obrotu, umieszcza na tym produkcie lub jego opakowaniu, lub używa w inny sposób, nazwy podlegającej ochronie tymczasowej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub nazwy zarejestrowanej przez KE, lub symbolu ChNP, ChOG, GTS, podlega karze grzywny nie niższej niż 4000 zł.




Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP)
oznacza nazwę regionu, określonego miejsca lub, w wyjątkowych przypadkach, kraju. Nazwa ta służy do oznaczenia produktu rolnego lub środka spożywczego:
- pochodzącego z danego regionu, określonego miejsca lub kraju;
- którego jakość lub cechy charakterystyczne są w istotnej albo wyłącznej mierze zasługą środowiska geograficznego, na które składają się czynniki naturalne i ludzkie;
- którego produkcja, przetwarzanie i przygotowywanie odbywa się na określonym obszarze geograficznym.
Produkt może uzyskać ChNP, jeśli istnieje bardzo bliski związek między cechami produktu i jego geograficznym pochodzeniem.



Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG)
charakteryzuje nazwę regionu, określonego miejsca lub, w wyjątkowych przypadkach, kraju, która służy do oznaczenia produktu rolnego lub środka spożywczego:
- pochodzącego z danego regionu, określonego miejsca lub kraju;
- którego określona jakość, renoma lub inna cecha charakterystyczna może być przypisana temu pochodzeniu geograficznemu (związek między cechami produktu i jego geograficznym pochodzeniem nie musi być tak silny jak w przypadku ChNP);
- którego produkcja, przetwarzanie lub przygotowywanie odbywa się na określonym obszarze geograficznym (w odróżnieniu od ChNP na określonym obszarze może odbywać się tylko jeden z tych procesów).



Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS)
oznacza tradycyjny produkt rolny lub środek spożywczy uznany przez Wspólnotę ze względu na jego specyficzny charakter. Przez specyficzny charakter rozumie się cechę lub zespół cech, które w sposób wyraśny odróżniają produkt rolny lub środek spożywczy od podobnych im produktów lub środków spożywczych należących do tej samej grupy. Określenie „tradycyjny” oznacza, że produkt jest w użyciu na rynku wspólnotowym przez okres odpowiadający jednemu pokoleniu, tj. co najmniej 25 lat.



Podręcznik biotechnologii

Kto jest online

294 anonymous users oraz 0 registered users online.

Jesteś niezarejestrowanym lub niezalogowanym użytkownikiem.


 

Dla pasjonatów

Koszulki, bluzy, kubki, plecaki i in.


Oferty pracy

Facebook

Na skróty

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Narodowe Centrum Nauki Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Ośrodek Przetwarzania Informacji PAP - Nauka w Polsce Forum Akademickie Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Wirtualna Biblioteka Nauki Scopus NCBI PubMed Nature Science Cell

 
 
Partnerzy:

laboratoria.net Nauka w Polsce Academio Fundacja NanoNet BioCen - BioCentrum Edukacji Naukowej Notatek.pl cebioforum.com materialyinzynierskie.pl Wspieram.to - POLSKI KICKSTARTER - Polska platforma finansowania społecznoœciowego.Tu zrealizujš się Twoje pomysły. Portal popularnonaukowy

Portal: Redakcja . Współpraca . Kontakt . Polecamy



Wszystkie prawa zastrzeżone 2006-2016 e-biotechnologia.pl
stat4u