biotechnologia


 
 

System EUROP: Klasyfikacja tusz wieprzowych

<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/swinia.jpg" ALIGN="left" alt="wieprz" HSPACE=10 VSPACE=10 width="128" height="96"/>Artykuł jest przedrukiem z biuletynu "Wiedza i Jakość" (nr 2(7)/2007)
Tytuł oryginalny: Klasyfikacja tusz wieprzowych w systemie EUROP w Polsce
Autor: Romana Pawelec
IJHARS



Obowiązek stosowania klasyfikacji tusz wieprzowych w Polsce dotyczy wszystkich rzeźni, które w ostatnim roku ubiły powyżej 10400 sztuk trzody chlewnej. Ale nie dotyczy tusz uzyskanych w wyniku uboju świń, będących własnością tych zakładów oraz przekazanych do przerobu

Odpowiedzialność za prawidłowe stosowanie skali klasyfikacji tusz wieprzowych ponoszą przedsiębiorstwa prowadzące ubój trzody chlewnej, zaś czynności nadawania klas jakości handlowej tuszom wieprzowym w systemie EUROP mogą dokonywać tylko osoby, które posiadają uprawnienia rzeczoznawcy w zakresie klasyfikacji. Rzeczoznawcami są najczęściej pracownicy rzeźni.

Prezentacja oraz klasy mięsności
W Polsce stosuje się prezentację standardową. W przypadku odstępstw od prezentacji standardowej stosowane są właściwe wskaźniki korekty masy tusz.

Klasy mięsności:
S – zawartość mięsa powyżej 60%,
E – zawartość mięsa w zakresie 55 do <60%,
U – zawartość mięsa w zakresie 50 do <55%,
R – zawartość mięsa w zakresie 45 do <50%,
O – zawartość mięsa w zakresie 40 do <45%,
P – zawartość mięsa w zakresie <40%.

Sposób ustalania klas oraz masy tusz
Tusze wieprzowe w Polsce są klasyfikowane przy użyciu zatwierdzonych aparatów do szacowania zawartości mięsa chudego w tuszy. Urządzenia zatwierdzone to: Ultra FOM 300, Auto FOM, CGM Sydel oraz IM-03. Masa tusz wieprzowych oraz klasa mięsności tusz powinna być określona w czasie do 45 minut od momentu rozpoczęcia czynności ubojowych.

Znakowanie tusz wieprzowych
Tusze wieprzowe znakuje się po sklasyfikowaniu przez stemplowanie lub/i etykietowanie. Etykieta powinna zawierać następujące informacje:
- nazwę i numer zatwierdzenia rzeźni,
- numer identyfikacyjny lub ubojowy zwierzęcia,
- datę uboju i masę tuszy,
- klasę mięsności.
Oznakowanie za pomocą stempla zawiera informację o klasie mięsności.

Zakres kontroli
- sprawdzenie, czy klasyfikację prowadzi rzeczoznawca do spraw klasyfikacji tusz wieprzowych;
- sprawdzenie poprawności klasyfikacji (50 sztuk);
- sprawdzenie równania regresji;
- ustalenie stosowanej w zakładzie prezentacji oraz prawidłowości obróbki tusz wieprzowych;
- sprawdzenie prawidłowości określenia sumarycznego wskaźnika korygującego masę tuszy w procentach;
- sprawdzenie legalizacji oraz dokumentacji kalibracji wagi;
- sprawdzenie prawidłowości ustalenia tary wskazywanej przez wagę;
- sprawdzenie czasu pomiaru mięsności oraz ważenia tusz;
- sprawdzenie poprawności znakowania (50 sztuk);
- sprawdzenie poprawności sporządzania protokołów z ustalenia klas jakości tusz wieprzowych;
- sprawdzenie poprawności znakowania z protokołami z ustalenia klas jakości tusz wieprzowych;
- sprawdzenie, czy protokoły z ustalenia klas jakości tusz wieprzowych są przechowywane przez co najmniej 1 rok;
- sprawdzenie prawidłowości określenia skorygowanej masy tusz w protokołach z ustalenia klas jakości tusz wieprzowych;
- sprawdzenie dokumentacji wystawianej dostawcom żywca i porównanie z dokumentacją zakładową (zgodność w zakresie masy, klasy mięsności).

Weryfikacja zakładów uboju trzody chlewnej
Po zakończeniu roku kalendarzowego, na podstawie wielkości uboju rocznego, określa się wielkość uboju trzody chlewnej w tygodniu średnio w roku dla każdego zakładu objętego kontrolą klasyfikacji tusz wieprzowych. Jeżeli wielkość tygodniowego uboju wynosi 200 sztuk świń lub więcej, zakład będzie nadal podlegał obowiązkowi prowadzenia klasyfikacji tusz wieprzowych. W przypadku gdy tygodniowy ubój średnio w roku kształtował się na poziomie poniżej 200 sztuk świń, w najbliższym roku zakład nie będzie podlegał obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych. Jeżeli jednak zakład taki, mimo braku obowiązku prowadzenia klasyfikacji, nadal będzie ją prowadził (dobrowolnie) – to również będzie podlegał kontroli prawidłowości klasyfikacji. W celu stwierdzenia, czy na terenie województwa znajdują się zakłady uboju trzody chlewnej, które dotychczas nie miały obowiązku podjęcia klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP, a obecnie podlegają temu obowiązkowi, na początku każdego roku (do dnia 31 stycznia) przeprowadza się weryfikację poziomu uboju w rzeźniach. Zakład, który dotychczas nie podlegał obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych, a w ostatnim roku kalendarzowym przekroczył ubój 10400 sztuk świń, zostanie objęty kontrolą prawidłowości klasyfikacji w bieżącym roku.

Wyniki kontroli z 2006 r.
Głównym celem kontroli prawidłowości klasyfikacji tusz wieprzowych wg EUROP, prowadzonych przez IJHARS, jest zapewnienie przestrzegania obowiązujących przepisów oraz podnoszenie zaufania społecznego do systemu klasyfikacji funkcjonującego w Polsce.

Zakłady pod nadzorem
Według danych Inspekcji Weterynaryjnej, w Polsce funkcjonuje 1150 ubojni trzody chlewnej. Na podstawie wielkości uboju z 2005 r. stwierdzono, że obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych w 2006 r. podlega 277 zakładów ubojowych, tj. 24,1% wszystkich działających w Polsce. Zakłady te objęto nadzorem, przeprowadzając w 2006 r. 1055 wizyt kontrolnych. Spośród zakładów, które podlegały obowiązkowi klasyfikowania tusz wieprzowych w 2006 r., w roku poprzednim obowiązek ten miały 184 zakłady, tj. 66,4% wszystkich nadzorowanych. Liczba zakładów, które ze względu na osiągnięty poziom uboju w 2005 r. podlegały obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych dopiero w 2006 r., wynosi 93, tj. 33,6% wszystkich nadzorowanych. Natomiast 72 zakłady ubojowe, które podlegały obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych w 2005 r., obecnie nie mają tego obowiązku. Wszystkie te rzeźnie, które nie były objęte obowiązkiem klasyfikacji tusz wieprzowych w roku poprzednim, osiągnęły ubój na poziomie nie większym niż 40 tys. sztuk trzody chlewnej. W tej grupie znajduje się 75 rzeźni, które osiągnęły w 2005 r. ubój trzody chlewnej na poziomie do 20 tys. sztuk oraz 18 rzeźni, które osiągnęły ubój bydła na poziomie 20–40 tys. sztuk. Na rys. 2 przedstawiono zakłady objęte nadzorem w podziale na grupy, w zależności od osiągniętego poziomu uboju w 2005 r. Najliczniejszą grupę stanowią zakłady osiągające ubój w granicach do 20 tys. sztuk trzody chlewnej – grupa ta stanowi 37,2% wszystkich kontrolowanych zakładów. Średnia liczba uboju świń w tej grupie wynosiła w 2005 r. 14,7 tys. sztuk (tj. 283,7 sztuk średniotygodniowo). Drugą co do liczebności grupą są zakłady osiągające ubój na poziomie 20–40 tys. sztuk świń – grupa ta stanowi 30,3% wszystkich kontrolowanych zakładów. Średni ubój w 2005 r. w tej grupie wynosił 30,3 tys. sztuk (582,0 sztuk średniotygodniowo). Pozostałe grupy zakładów stanowią 32,5% wszystkich kontrolowanych i charakteryzują się następującym średnim poziomem uboju w 2005 r.:
- grupa o wielkości uboju 40–80 tys. sztuk trzody chlewnej – 55,1 tys. sztuk (tj. 1060,1 sztuk tygodniowo),
- grupa o wielkości uboju 80–160 tys. sztuk trzody chlewnej – 111,5 tys. sztuk (tj. 2143,5 sztuk tygodniowo),
- grupa o wielkości uboju 160–320 tys. sztuk trzody chlewnej – 214,3 tys. sztuk (tj. 4120,9 sztuk tygodniowo),
- grupa o wielkości uboju powyżej 320 tys. sztuk trzody chlewnej – 486,2 tys. sztuk (tj. 9350,3 sztuk tygodniowo).

Zakłady ubojowe posiadające choirometry
Spośród zakładów podlegających obowiązkowi klasyfikacji tusz wieprzowych, na początku 2006 r. 69 miało urządzenia do szacowania mięsności, co stanowiło 24,9% wszystkich objętych nadzorem. Pod koniec 2006 r. liczba zakładów posiadających zatwierdzony choirometr podwoiła się i wynosiła 143, tj. 51,6% wszystkich kontrolowanych. Największy wzrost liczby choirometrów wystąpił w grupie zakładów osiągających poziom uboju w granicach 20–40 tys. sztuk trzody chlewnej i wynosił 17 punktów procentowych. Wzrost liczby choirometrów o 13 punktów procentowych wystąpił w grupach o uboju 40–80 tys. sztuk oraz 80–160 tys. sztuk świń. Liczba urządzeń do szacowania mięsności rosła najwolniej, tj. o 8 punktów procentowych, w grupie o najniższym poziomie uboju trzody chlewnej – do 20 tys. sztuk.

Zakłady ubojowe z rzeczoznawcami
Spośród zakładów objętych nadzorem w zakresie prawidłowości klasyfikacji tusz wieprzowych, na początku 2006 r. 171 zatrudniało uprawnionych rzeczoznawców, co stanowiło 61,7% jednostek kontrolowanych. Pod koniec 2006 r. liczba zakładów zatrudniających uprawnionych rzeczoznawców wzrosła o 1/3 i wynosiła 231, tj. 83,4% wszystkich kontrolowanych. Największy wzrost liczby zatrudnionych rzeczoznawców wystąpił w grupie zakładów osiągających najniższy poziom uboju, tj. do 20 tys. sztuk trzody chlewnej, i wynosił 31 punktów procentowych. Wzrost liczby zatrudnionych rzeczoznawców o 19, 18 oraz 17 punktów procentowych wystąpił w grupach osiągających poziom uboju 20–40 tys. sztuk, 40–80 tys. sztuk oraz 80–160 tys. sztuk świń. Liczba uprawnionych rzeczoznawców zatrudnionych w rzeźniach rosła najwolniej, tj. o 7 punktów procentowych, w grupie o uboju trzody chlewnej 160–320 tys. sztuk.

Pozostałe ustalenia
W roku 2006 w Polsce poddano ubojowi ok. 24,6 mln sztuk trzody chlewnej (dane IERiG˚). W nadzorowanych rzeźniach ubito 13,9 mln sztuk trzody – 56,5% całkowitego uboju świń w Polsce. Liczba sklasyfikowanych tusz wieprzowych w nadzorowanych zakładach wynosiła 9,3 mln sztuk, tj. 67% trzody ubitej w tych rzeźniach. W trakcie kontroli prawidłowości klasyfikacji tusz wieprzowych inspektorzy sprawdzają, pod kątem przestrzegania właściwych przepisów, prawidłowość obróbki tusz, sposób ich oznakowania oraz czas, w którym należy ustalić klasę i masę tusz. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- błędy w obróbce tusz – w 28 ubojniach, tj. 10,1% wszystkich nadzorowanych;
- niewłaściwe oznakowanie tusz – w 42 ubojniach, tj. 15,2% wszystkich nadzorowanych;
- przekroczenia czasu, w którym należy ustalić masę oraz klasę tusz – w 45 ubojniach, tj. 16,3% wszystkich nadzorowanych.

Nadawanie uprawnień rzeczoznawcom
Uprawnienia rzeczoznawcy w zakresie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP nadaje – w drodze decyzji administracyjnej – Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rzeczoznawcy. Rzeczoznawcy otrzymują uprawnienia na okres 3 lat, po uprzednim zdaniu egzaminu kwalifikacyjnego. Egzamin kwalifikacyjny na rzeczoznawcę w zakresie klasyfikacji tusz wieprzowych w systemie EUROP prowadzi komisja egzaminacyjna powoływana przez Głównego Inspektora. Egzamin składa się z części teoretycznej (test) i praktycznej. W części praktycznej kandydaci na rzeczoznawców dokonują klasyfikacji tusz wieprzowych, posługując się każdym z zatwierdzonych choirometrów ręcznych, tj. Ultra-Fomem 300, CGM-Sydelem oraz IM-03. Rzeczoznawcy posiadający uprawnienia do nadawania klas jakości tuszom wieprzowym mogą dokonywać klasyfikacji na obszarze całego kraju.

Nadzór nad rzeczoznawcami
W rejestrach rzeczoznawców, prowadzonych przez wojewódzkie inspektoraty, obecnie wpisanych jest 533 rzeczoznawców do spraw klasyfikacji tusz wieprzowych. Spośród osób uprawnionych 372 rzeczoznawców (69,8%) czynnie dokonuje klasyfikacji tusz wieprzowych. Powody, dla których rzeczoznawcy nie wykonują klasyfikacji, to:
- zakład, w którym rzeczoznawca jest zatrudniony, nie podlega obowiązkowi klasyfikowania tusz wieprzowych (niskie uboje lub rezygnacja z ubojów świń);
- przeniesienie rzeczoznawcy na inne stanowisko w zakładzie ubojowym (reorganizacja, awans);
- rozwiązanie przez rzeczoznawcę umowy o pracę z zakładem ubojowym i podjęcie pracy w innym zawodzie.
W trakcie wizyt kontrolnych inspektorzy nadzorują również pracę rzeczoznawców. W 2006 r. objęto nadzorem wszystkich czynnych rzeczoznawców. Stwierdzone podczas kontroli błędy, popełnione przez rzeczoznawców, to:
- nieprawidłowe dokumentowanie klasyfikacji – 61 osób, tj. 16,4% wszystkich kontrolowanych rzeczoznawców;
- niewłaściwe przechowywanie dokumentacji z klasyfikacji – 49 osób, tj. 13,2% wszystkich kontrolowanych rzeczoznawców;
- stosowanie niewłaściwego choirometru – 14 osób, tj. 3,8% kontrolowanych rzeczoznawców do spraw klasyfikacji tusz wieprzowych.


Podręcznik biotechnologii

Kto jest online

238 anonymous users oraz 0 registered users online.

Jesteś niezarejestrowanym lub niezalogowanym użytkownikiem.


 
 
 
Partnerzy:

laboratoria.net Nauka w Polsce Academio Fundacja NanoNet BioCen - BioCentrum Edukacji Naukowej Notatek.pl cebioforum.com materialyinzynierskie.pl Wspieram.to - POLSKI KICKSTARTER - Polska platforma finansowania społecznoœciowego.Tu zrealizujš się Twoje pomysły. Portal popularnonaukowy

Portal: Redakcja . Współpraca . Kontakt . Polecamy



Wszystkie prawa zastrzeżone 2006-2016 e-biotechnologia.pl
stat4u