biotechnologia


 
 

Znakowanie środków spożywczych

<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/lupa.jpg" ALIGN="left" alt="lupa" HSPACE=10 VSPACE=10 width="128" height="96"/>Artykuł jest przedrukiem z biuletynu "Wiedza i Jakość" (nr 2(3)/2006)
Tytuł oryginalny: Znakowanie artykułów rolno-spożywczych
Autorzy: Monika Kołodziejczyk, Michał Szymaniak, Magdalena Wantuch, Małgorzata Staƒczuk, Justyna Tyburska, Beata Rokicka
IJHARS



Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze muszą być oznakowane w języku polskim, w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny, a w odniesieniu do artykułów rolno-spożywczych w opakowaniach jednostkowych w sposób nieusuwalny



Ryby i ich przetwory

Określone w art. 1 lit. a-c rozp. 104/2000 produkty mogą być oferowane do sprzedaży detalicznej konsumentowi bez względu na sposób wprowadzenia do obrotu, tylko wtedy, jeżeli właściwe oznakowanie lub etykieta wskazuje:
■ handlowe oznaczenie gatunku
■ metodę produkcji (złowione w morzu, wodach śródlądowych bądź wyhodowane)
■ obszar połowu.

Wyżej wymienione oznakowanie dotyczy następujących artykułów:
■ ryby żywe
■ ryby, świeże lub schłodzone
■ ryby mrożone,
■ filety rybne i inne mięso rybie (również rozdrobnione), świeże, schłodzone lub mrożone
■ ryby, suszone, solone lub w solance; ryby wędzone, również ugotowane, podczas procesu wędzenia lub przed nim; mączki, mąki i granulki z ryb nadające się do spożycia przez ludzi
■ skorupiaki w skorupach lub bez nich, żywe, świeże, schłodzone, mrożone, suszone, solone lub w solance; skorupiaki w skorupach, gotowane na parze lub w wodzie, również schłodzone, mrożone, suszone, solone lub w solance; mączki, mąki i granulki ze skorupiaków nadające się do spożycia przez ludzi
■ mięczaki, również w skorupach, żywe, świeże, schłodzone, mrożone, suszone, solone lub w solance; wodne bezkręgowce inne niż skorupiaki i mięczaki, żywe, świeże, schłodzone, mrożone, suszone, solone lub w solance; mąki, mączki i granulki z wodnych bezkręgowców innych niż skorupiaki nadające się do spożycia przez ludzi.

Wymagane informacje dotyczące handlowego oznaczenia, metody produkcji i obszaru połowu są dostępne na każdym etapie wprowadzania do obrotu danych gatunków. Informacje te wraz z nazwą naukową danych gatunków są zapewnione poprzez oznakowanie lub opakowanie produktu, lub poprzez dokumenty handlowe towarzyszące towarom, włączając faktury.


<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/ryba.jpg" ALIGN="left" alt="lupa" HSPACE=10 VSPACE=10 />
Znakowanie konserw rybnych

Opis produktu na opakowaniu sardynek konserwowanych musi odzwierciedlać proporcje między wagą sardynek w opakowaniu po sterylizacji a wagą netto produktu. Obydwie wartości są wyrażone w gramach. Opis handlowy na opakowaniu jednostkowym konserwowanego tuƒczyka lub bonito zawiera:
■ rodzaj ryby (tuƒczyk lub bonito)
■ postać handlową, w której ryba jest wprowadzana do obrotu, z zastosowaniem odpowiedniego opisu
■ opis zastosowanej zalewy.
W oznakowaniu należy uwzględnić elementy obligatoryjne wynikające w przepisów weterynaryjnych.



Wyniki kontroli opakowań

Przeprowadzona w IV kwartale 2005 r. kontrola wykazała, że nieprawidłową jakość handlową w zakresie znakowania miało 34,8 proc. skontrolowanych przetworów rybnych. Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości:
■ brak informacji o procentowej zawartości mięsa – dotyczyło 26 partii o masie 23 818 kg
■ brak informacji o proc. zawartości oleju lub sosu pomidorowego – dotyczyło 25 partii o masie 1133 kg
■ zbyt mała wielkość cyfr i liter w oznakowaniu ilości nominalnej – dotyczyło 19 partii o masie 5924 kg
■ nieprawidłowe określenie daty minimalnej trwa-łości – dotyczyło 9 partii o masie 529 kg
■ brak w nazwie produktu rodzaju ryby, z jakiej został wyprodukowany – dotyczyło 4 partii o masie 141 kg
■ nieprawidłowe określenie terminu przydatności do spożycia – dotyczyło 5 partii o masie 105 kg
■ brak informacji o użyciu dozwolonych substancji dodatkowych – dotyczyło 5 partii o masie 100 kg.


<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/owoc.jpg" ALIGN="left" alt="lupa" HSPACE=10 VSPACE=10 />
Przetwory owocowo-warzywne

W oznakowaniu owocowych dżemów, galaretek, marmolady z owoców cytrusowych, słodzonego przecieru z kasztanów jadalnych, konfitur, powideł śliwkowych oraz marmolady owocowej w opakowaniach nazwę środka spożywczego uzupełnia się wykazem użytych gatunków owoców, w kolejności malejącego wagowego udziału, z tym że w przypadku środków spożywczych wytworzonych z trzech lub większej liczby gatunków owoców wykaz może być zastąpiony określeniem „owoce mieszane”.
Opakowania znakuje się dodatkowo poprzez:
■ wskazanie zawartości owoców w produkcie gotowym do spożycia
■ wskazanie zawartości cukru w produkcie gotowym do spożycia
■ uzupełnienie wykazu składników informacją o pozostałości dwutlenku siarki, jeżeli zawartość ta jest większa niż 10 mg na 1 kg środka spożywczego.



Nieprawidłowości w znakowaniu przetworów i warzyw

W 2005 r. wojewódzkie inspektoraty JHARS przeprowadziły kontrolę jakości handlowej przetworów owocowych i warzywnych pochodzących z 90 zakładów przetwórczych oraz obiektów hurtowych. Do najczęściej spotykanych nieprawidłowości związanych ze znakowaniem przetworów należy zaliczyć:
■ niepełne dane identyfikujące producenta
■ podanie niepełnego składu surowcowego
■ brak informacji o miejscu umieszczenia daty minimalnej trwałości i kodu identyfikacyjnego partii,
■ nieprawidłowe podanie daty minimalnej trwałości
■ brak możliwości odróżnienia kodu identyfikacyjnego partii produkcyjnej
■ brak numeru partii produkcyjnej
■ niewłaściwe podanie ilości nominalnej produktu
■ nieprawidłowe podanie masy netto po odsączeniu zalewy
■ nieprawidłowe podanie wartości odżywczej produktu
■ brak informacji o warunkach przechowywania
■ podanie tolerancji wagowych
■ nieprawidłowe oznakowanie dozwoloną substancją dodatkową
■ sugerowanie specjalnych właściwości środka spożywczego
■ brak informacji o zawartości owoców w produkcie gotowym (dżem, marmolada, powidła).


____________________________________________________________________________________________ Wiedza z etykietki

Na każdym artykule spożywczym muszą być umieszczone podstawowe informacje dotyczące tego produktu.

■ Nazwa artykułu
Nazwa powinna precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego oraz umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji.

■ Dane identyfikujące producenta
Należy umieścić dane identyfikujące producenta lub wprowadzającego środek spożywczy do obrotu w kraju. Musi być podana nazwa firmy ze wskazaniem formy prawnej oraz adres. W przypadku osoby fizycznej – imię i nazwisko oraz nazwa, pod którą osoba ta wykonuje działalność, oraz jej adres.

■ Składniki
Na opakowaniu należy podać wykaz składników występujących w tym artykule według ich masy, w porządku malejącym. Składniki, z których każdy stanowi mniej niż 2 proc. gotowego artykułu, można wymienić w dowolnej kolejności, po pozostałych składnikach. Jeżeli substancje wchodzące w skład środka spożywczego pochodzą ze składników alergennych, na opakowaniu należy podać nazwę takiej substancji wskazującej składnik alergenny, z którego pochodzi. W wykazie składników zamiast nazwy składnika może być podana jedynie nazwa kategorii składników, do której składnik ten należy.

■ Termin ważności
Termin przydatności do spożycia określa się, podając w kolejności dzieƒ, miesiąc i je-żeli to możliwe – rok. Jeżeli ze względów technicznych nie jest możliwe umieszczenie daty minimalnej trwałości albo terminu przydatności do spożycia po wyrażeniu słownym odnoszącym się do tej daty albo terminu, po wyrażeniu tym należy umieścić informację, w którym miejscu opakowania albo etykiety, obwoluty lub zawieszki trwale przymocowanej do opakowania znajduje się ta data albo termin.

■ Kraj pochodzenia
W oznakowaniu środka spożywczego podaje się kraj, w którym wyprodukowano środek spożywczy lub w którym dokonano przetworzenia zmieniającego właściwości środka spożywczego, w przypadku gdy brak tej informacji mógłby wprowadzić konsumenta w błąd.

■ Zawartość netto lub liczba sztuk
Jeżeli opakowanie środka spożywczego zawiera dwie albo więcej oddzielnie opakowanych porcji (sztuk) tego samego środka spożywczego, nieprzeznaczanych do wprowadzania do obrotu pojedynczo, w oznakowaniu tego środka podaje się masę netto ogółem oraz liczbę porcji (sztuk).

■ Towary paczkowane
Oznakowanie artykułów rolno-spożywczych znakiem „e” oznacza, że podczas paczkowania był stosowany system kontroli wewnętrznej towaru paczkowanego, przyjęty przez paczkującego zgodnie z przedmiotowymi przepisami.

■ Oznaczenie partii produkcyjnej
W oznakowaniu środka spożywczego podaje się oznaczenie partii produkcyjnej rozumianej jako określona ilość środka spożywczego wyprodukowanego, przetworzonego lub zapakowanego w praktycznie takich samych warunkach.

■ Zgodność z wymaganiami określonymi w Polskich Normach.
Producent lub osoba wprowadzająca wyroby do obrotu może zadeklarować ich zgodność z Polskimi Normami na własną odpowiedzialność, przy czym wymagania stawiane takiej deklaracji określają Polskie Normy. Należy jednak zaznaczyć, że deklaracja zgodności nie upoważnia do oznaczenia wyrobu znakiem zgodności.

____________________________________________________________________________________________


<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/swinia.jpg" ALIGN="left" alt="lupa" HSPACE=10 VSPACE=10 />
Mięso i jego przetwory

Podstawowe informacje, które powinny być zamieszczone na opakowaniu jednostkowym przetworów mięsnych:
■ nazwa i rodzaj artykułu
■ dane identyfikujące producenta albo producentów
■ miejsce pochodzenia, w przypadku, gdy brak tej informacji mógłby wprowadzić konsumentaw błąd
■ zawartość netto lub liczba sztuk w opakowaniu
■ wykaz składników
■ informacja o gatunku rośliny, z której pochodzi skrobia, jeżeli skrobia ta zawiera gluten
■ obecność substancji alergennych
■ termin przydatności do spożycia lub data minimalnej trwałości
■ warunki przechowywania
■ oznaczenie partii produkcyjnej
■ sposób przygotowania lub stosowania
■ klasę jakości handlowej, jeśli została ustalona w przepisach odrębnych
■ określenie „pakowany w atmosferze ochronnej”, jeżeli przy pakowaniu środka spożywczego użyto gazu obojętnego powodującego przedłużenie okresu trwałości tego środka.
Na opakowaniu zbiorczym podaje się zawartość netto lub liczbę sztuk opakowaƒ jednostkowych umieszczonych w opakowaniu zbiorczym, z zaznaczeniem zawartości netto tego artykułu w pojedynczym opakowaniu jednostkowym oraz liczbę takich opakowaƒ umieszczonych w opakowaniu zbiorczym.



Znakowanie mięsa mielonego i surowych wyrobów mięsnych

Na opakowaniach jednostkowych mięsa mielonego i surowych wyrobów otrzymanych z mięsa mielonego, z wyłączeniem surowych kiełbas i mięsa do produkcji kiełbas umieszcza się informację o:
■ procentowej zawartości tłuszczu,
■ stosunku zawartości kolagenu do zawartości białka.



Termin przydatności do spożycia

Termin przydatności do spożycia jest to termin, po upływie którego środek spożywczy traci przydatność do spo-życia. Stosowany do oznaczania środków spożywczych nietrwałych mikrobiologicznie, łatwo psujących się.



Zawartość mięsa, tłuszczu i tkanki łącznej

Mięso ssaków i ptaków, z wyłączeniem mięsa oddzielonego mechanicznie, stanowiące składnik środka spożywczego, podaje się w wykazie składników poprzez użycie określenia „mięso”, z podaniem nazwy wskazującej gatunek zwierzęcia, z którego ono pochodzi, jeżeli zawartość tłuszczu i tkanki łącznej w tym mięsie nie przekracza:
■ 30 proc. tłuszczu i 25 proc. tkanki łącznej w przypadku mię-sa świƒ
■ 25 proc. tkanki łącznej i 25 proc. tłuszczu - w przypadku mięsa ssaków innych niż króliki i świnie oraz mieszanek mięsa z przewagą mięsa ssaków
■ 15 proc. tłuszczu i 10 proc. tkanki łącznej – w przypadku mięsa ptaków i królików.

Ponieważ zawartość mięsa poszczególnych gatunków zwierząt, użytego do produkcji przetworów mięsnych jest istotna z punktu widzenia konsumenta, w wykazie składników należy podawać ich proc. zawartość. W przypadku gdy maksymalne poziomy zawartości tłuszczu i tkanki łącznej, określone w rozporządzeniu MRiRW z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie znakowania środków spożywczych i dozwolonych substancji dodatkowych, są przekroczone, określenie „mięso...” uzupełnia się o informację dotyczącą obecności tłuszczu i tkanki łącznej.



Substancje dodatkowe

W wykazie składników zamieszcza się wszystkie dozwolone substancje dodatkowe użyte w procesie produkcji, podając nazwę lub symbol tej substancji oraz jej zasadniczą funkcję technologiczną.
Przykład: azotan potasu – substancja konserwująca, E 250 – substancja konserwująca, azotan potasu – substancja konserwująca.



Mięso drobiowe

Na opakowaniu jednostkowym lub przymocowanej etykiecie paczkowanego mięsa drobiowego umieszcza się;
■ klasę określoną w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1906/90 (tj. klasę „A” lub „B”, w zależności od budowy i wyglądu tusz lub ich części
■ w przypadku świeżego mięsa drobiowego łączną cenę oraz cenę za jednostkę masy
■ stan termiczny oraz zalecaną temperaturę przechowywania
■ termin przydatności do spożycia
■ numer rejestracyjny rześni lub zakładu rozbioru
■ wskazanie paƒstwa pochodzenia, w przypadku mięsa drobiowego przywożonego z paƒstw trzecich.


<img src="http://e-biotechnologia.pl/obrazki/czekolada.jpg" ALIGN="left" alt="lupa" HSPACE=10 VSPACE=10 />
Czekolady i wyroby cukiernicze

Przepisy szczególne dotyczące znakowania wyrobów czekoladowych:
■ w oznakowaniu wyrobów czekoladowych wprowadzanych do obrotu w formie mieszanki, w opakowaniach jednostkowych, nazwy wyrobów wchodzących w skład mieszanki mogą być zastąpione określeniami: „czekolady mieszane”, „czekolady nadziewane mieszane”, „mieszanka czekoladowa” lub podobnymi
■ oznakowanie czekolady sproszkowanej, czekolady do picia, czekolady „vermicelli”, czekolady „couverture”, czekolady „Gianduja” itp. uzupełnia się określeniem „masa kakaowa minimum... %”, podając zawartość całkowitej suchej masy kakaowej
■ w oznakowaniu wyrobów czekoladowych niskotłuszczowych podaje się informację „obniżona zawartość tłuszczu”/„niskotłuszczowa”.



Nieprawidłowości w znakowaniu wyrobów cukierniczych

Wojewódzkie inspektoraty JHARS w III kwartale 2005 r. przeprowadziły kontrolę jakości handlowej wyrobów kakaowych i czekoladowych.
Najczęściej spotykane nieprawidłowości związane ze znakowaniem wyrobów cukierniczych:
■ podanie nazwy produktu nierzetelnie odzwierciedlającej skład surowcowy
■ nieprawidłowe znakowanie substancji dodatkowych,
■ nieprawidłowa deklaracja składu surowcowego,
■ nieprawidłowa deklaracja żywieniowa,
■ brak wymaganej dodatkowej informacji o występujących tłuszczach roślinnych w czekoladzie,
■ nieprawidłowo znakowana data minimalnej trwałości.



____________________________________________________________________________________________ Wyniki kontroli znakowania środków spożywczych

W 2005 r. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadziła kontrole sprawdzające prawidłowość znakowania produktów rolno-spożywczych.

W zakresie znakowania kontrolą objęto przede wszystkim: przetwory zbożowe, przetwory owocowe i warzywne, świeże owoce i warzywa, wyroby winiarskie, przetwory mleczne, kawę, mięso drobiowe, mleko w proszku, przetwory z mięsa czerwonego, jaja spo-żywcze, piwo, miód, pieczywo, soki i nektary, wyroby kakaowe i czekoladowe, oliwę z oliwek, herbatę, ryby i przetwory rybne, majonezy i sosy majonezowe, bułkę tartą, cukierki, koncentraty spożywcze, masło i ocet. Na podstawie wyników kontroli ustalono, że około 34 proc. skontrolowanych partii artykułów rolno-spożywczych było nieprawidłowo oznakowanych. Najwięcej zastrzeżeƒ dotyczyło znakowania: piwa, przetworów owocowych i warzywnych, miodu, koncentratów obiadowych, pieczywa, przetworów zbożowych, bułki tartej, przetworów z mięsa czerwonego oraz oliwy z oliwek. W przypadku wymienionych wyrobów stwierdzono nieprawidłowości w oznakowaniu około 40 proc. partii.

W I kwartale 2006 r. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadziła kontrol ę w zakresie prawidłowości znakowania wybranych artykułów rolno-spożywczych. Tym razem kontrolerzy sprawdzili oznakowanie: kawy, cukru, koncentratów spożywczych, majonezów i piwa. Wyniki kontroli wykazały,że nieprawidłowo oznakowano 10-15 proc. partii artykułów rolno-spożywczych objętych kontrolą.

Tegoroczna kontrola wykazała, że w stosunku do 2005 r. odnotowano poprawę w zakresie prawidłowości znakowania wymienionych wyżej artykułów. W znacznym stopniu było to wynikiem położenia przez Inspekcję JHARS szczególnego nacisku na prawidłowość znakowania artykułów rolno-spożywczych podczas realizacji wcześniejszych kontroli oraz informowania przedsiębiorców o popełnianych przez nich nieprawidłowościach w tym zakresie.
____________________________________________________________________________________________

Podręcznik biotechnologii

Kto jest online

239 anonymous users oraz 0 registered users online.

Jesteś niezarejestrowanym lub niezalogowanym użytkownikiem.


 

Dla pasjonatów

Koszulki, bluzy, kubki, plecaki i in.


Oferty pracy

Facebook

Na skróty

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Narodowe Centrum Nauki Narodowe Centrum Badań i Rozwoju Ośrodek Przetwarzania Informacji PAP - Nauka w Polsce Forum Akademickie Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Wirtualna Biblioteka Nauki Scopus NCBI PubMed Nature Science Cell

 
 
Partnerzy:

laboratoria.net Nauka w Polsce Academio Fundacja NanoNet BioCen - BioCentrum Edukacji Naukowej Notatek.pl cebioforum.com materialyinzynierskie.pl Wspieram.to - POLSKI KICKSTARTER - Polska platforma finansowania społecznoœciowego.Tu zrealizujš się Twoje pomysły. Portal popularnonaukowy

Portal: Redakcja . Współpraca . Kontakt . Polecamy



Wszystkie prawa zastrzeżone 2006-2016 e-biotechnologia.pl
stat4u