Rozwój genetyki w ostatnich latach przebiega w bardzo dynamicznym tempie. W związku z tym pojawiło się wiele innowacji, które umożliwiają przeprowadzenie skutecznych analiz, jakie dotąd niebyły możliwe. Jeszcze zaledwie przed kilkunastoma laty główną metodą weryfikacji spornego ojcostwa było badanie krwi. Dziś jednak nie znajduje ono w ogóle zastosowania z uwagi na nikłą wartość wyniku (jest on dwuznaczny i nie pozwala postawić 100% diagnozy). W chwili obecnej ustalenie ojcostwa odbywa się przy pomocy badań DNA.

Najczęściej wykorzystywanymi metodami przy przeprowadzaniu badania ojcostwa są:

Metoda PCR – Reakcja łańcuchowa polimerazy (ang. Polymerase chain reaction)
W dużym skrócie polega ona na namnożeniu wybranych fragmentów DNA za pomocą termocyklera (specjalne urządzenie służące do tego celu). Dzięki niemu w ciągu zaledwie 30 minut możliwe jest uzyskanie aż biliona kopii materiały genetycznego. Uzyskane w ten sposób DNA nazywane jest produktem PCR i jest wystarczające do tego, aby uwidocznić profil genetyczny badanej osoby. W kolejnym etapie badania przy pomocy sekentatora wyposażonego w laserowy czytnik produktów PCR, dokonuje się przedstawienia fragmentów DNA w postaci prążków lub tzw. „pików” z diagnozą alleli. Tak otrzymany obraz podlega następnie szczegółowej analizie. W jej trakcie określa się m.in. genotyp badanego układu - poprzez podanie liczby charakteryzującej dany allel. W przypadku, gdy u dziecka nie występuje żaden z alleli, które zostały uwidocznione u domniemanego ojca oznacza to, że nie jest on z nim biologicznie spokrewniony. Jedną z najczęściej stosowanych odmian metody PCR jest Multiplex STR. Wykorzystuje ona zmienność (polimorfizm) w niekodujących fragmentach genu (markerach). W trakcie analizy sprawdza się ile powtórzeń określonych nukleotydów było w tych miejscach. Wynik badania podaje się w liczbach, które oznaczają ilość powtórzeń danego motywu nukleotydowego.

Analiza RFLP - Polimorfizm długości fragmentów restrykcyjnych (ang. Restriction Fragments Length Polymorphism)
Jest to starsza technika analizy DNA. Bardzo często nazywana jest również badaniem „genetycznych odcisków palców” lub też analizą wielopunktową. Jest ona bardzo dokładna, ale wymaga większej ilości materiału genetycznego niż miało to miejsce w przypadku metody PCR oraz czas oczekiwania na wynik również jest wydłużony. Pierwszym etapem analizy RFLP jest wyizolowanie DNA z leukocytów krwi pobranej od badanych osób. Następnie pozyskane DNA jest dzielone na fragmenty. Do tego celu wykorzystuje się specjalny enzym restrykcyjny, który jest w stanie rozpoznać budowę DNA oraz pociąć je w odpowiednim miejscu. Po zakończeniu tych czynności dokonuje się rozdziału fragmentów DNA w specjalnym żelu. Dzięki temu można je uporządkować w kolejności od najmniejszego do największego. Tak rozdzielone fragmenty przenoszone są na folię nylonową, po aby połączyć je z sondą molekularną (MLP- multilokusową lub SLP- jednolokusową). Dzięki temu mamy możliwość obserwowania wyników. Po badaniu DNA z sondą wielolokusową (MLP) otrzymamy dla każdej osoby zbiór wielu (najczęściej kilkunastu), fragmentów DNA (prążków), porównywany przez niektórych do kodu kreskowego na towarach, z kolei jeśli wykorzystamy do tego celu sondę jednolokusową (SLP) zaobserwujemy najczęściej dwa fragmenty DNA czyli „prążki” – jeden odziedziczony po ojcu a drugi po matce (w sytuacji, kiedy potomek otrzymał taki sam fragment od ojca i matki tzw. homozygota wtedy uwidoczniony jest tylko jeden „prążek”). W kolejnym etapie dokonuje się ich porządkowania oraz podaje ile oraz jakich kombinacji „prążków” występuje pomiędzy matką, dzieckiem i domniemanym ojcem. Dopiero uporządkowany w ten sposób zbiór poddaje się analizie, której celem jest sprawdzenie czy wszystkie fragmenty DNA, które znaleziono u dziecka, znajdują swoje odpowiedniki u matki bądź domniemanego ojca. Weryfikuje się również czy istnieją jakieś fragmenty DNA u dziecka nieobecne ani u matki, ani u domniemanego ojca. W wyniku takiej analizy, obejmującej zazwyczaj kilka sond molekularnych, możliwe jest albo potwierdzenie ojcostwa z prawdopodobieństwem zależnym od zakresu stosowanych badań i uzyskanych wyników albo też jego wykluczenie.

Zobacz więcej: Badania DNA – sprawdź jakość wykonywanych badań w laboratorium testDNA