biotechnologia


 
 

Biologia komórki

Autor: Halina Bykowska

laboratorium Prof. Michał Woźniak i prof. Takashi Wakabayashiw laboratorium AMG.


Prof. Michał Woźniak z Akademii Medycznej w Gdańsku sprawia wrażenie człowieka bardzo szczęśliwego. Zatrudnił w Katedrze i Zakładzie Chemii Medycznej, którym kieruje, Japończyka, prof. Takashi Wakabayashi z Uniwersytetu Cesarskiego w Nagoi, wybitnego znawcę problemów biologii molekularnej i patologii komórki. Japoński uczony zamieszkał w Trójmieście na stałe. Zanosi się na to, że wspólne polsko-japońskie badania przyczynią się do wyjaśnienia kluczowych problemów dotyczących patologii komórki.
Współpraca AMG z Uniwersytetem Cesarskim w Nagoi rozpoczęła się przed wieloma laty. Prof. Wakabayashi najpierw zetknął się z Jerzym Popinigisem, ówczesnym adiunktem Katedry Biochemii AMG, kierowanej przez prof. Włodzimierza Mozołowskiego (byłego adiutanta marszałka Józefa Piłsudskiego). Było to w latach 60. Obaj naukowcy przebywali wówczas w USA. Uzdolniony Japończyk pracował tam 4 lata. Przybył do Polski po raz pierwszy w 1978 r. Odwiedził wtedy prof. Lecha Wojtczaka, ówczesnego dyrektora Instytutu Biologii Molekularnej w Warszawie. Dwa lata później przyjechał do prof. Jerzego Popinigisa. Był świadkiem sierpniowych strajków w 1980 r.
Luźne kontakty z prof. Wakabayashi utrzymywane były przez gdańskich naukowców przez kolejne 10 lat. – Po upływie tego czasu doszliśmy do wniosku, że należałoby zacieśnić współpracę i nadać jej charakter formalny – mówi prof. Wakabayashi. – W moim ojczystym kraju dziwiono się, dlaczego wybrałem polską uczelnię. Długo trwało przekonywanie o celowości utrzymywania wzajemnych kontaktów.
Wdrażanie programu wymiany naukowej rozpoczęto dopiero w połowie lat 90. – Oficjalna delegacja z Gdańska, na czele z ówczesnym rektorem AMG, prof. Zdzisławem Wajdą, udała się w 1995 r. do Japonii, by prowadzić wiążące rozmowy z władzami Uniwersytetu Cesarskiego w Nagoi, zaliczanego do czołowych ośrodków akademickich w Japonii – wspomina prof. Michał Woźniak. – Od tamtego czasu, po zawarciu stosownej umowy, zapoczątkowaliśmy systematyczną wymianę pracowników naukowych i studentów. Rząd japoński zobowiązał się pokrywać koszty podróży młodych Polaków i Japończyków w obie strony. Gdańska uczelnia podjęła się finansowania pobytu młodych Japończyków w Trójmieście.
W Gdańsku gościło już 9 japońskich studentów. Taka sama liczba polskiej młodzieży akademickiej przebywała w Japonii.

TAJEMNICZE MITOCHONDRIA

– Profesor Wakabayashi jest jednym z najwybitniejszych w świecie specjalistów zajmujących się megamitochondriami – wyjaśnia prof. Woźniak. – Mitochondria są – obrazowo mówiąc – minielektrowniami komórkowymi, które mogą znacznie powiększać swoje rozmiary, stąd ich nazwa megamitochondria. Są one głównym miejscem w komórce, gdzie powstają cząsteczki ATP, to znaczy adenozynotrójfosforany, magazynujące energię uwalnianą podczas reakcji trawienia pokarmów oraz spalania wspomnianych cząsteczek do dwutlenku węgla i wody. W mitochondriach zachodzą procesy bioenergetyczne, które doprowadzają do tego, że komórka generuje – poprzez mechanizmy utleniań biologicznych – cząsteczki ATP. Cząsteczki te wykorzystywane są w reakcjach fizjologii komórki, jak również w genetycznie uwarunkowanym procesie samounicestwienia komórek, zwanym apoptozą. Uszkodzona komórka, gdyby nie była eliminowana w procesie apoptozy, mogłaby być eliminowana w procesie nekrozy, czyli śmierci martwiczej, będącej sygnałem do wywołania stanu zapalnego (choroby).
Eliminacja na drodze apoptozy jest eliminacją „cichą”, korzystną dla narządu, w którym odradzają się komórki. Apoptoza występuje w trakcie rozwoju osobniczego. Ludzki zarodek np. nie ma jeszcze palców u rąk. Aby palce powstały, muszą zniknąć komórki, które je łączą we wcześniejszym stadium rozwoju człowieka, w łonie matki. Analiza zjawisk zachodzących w komórce prowadzi również do wyjaśnienia istotnych procesów chorobowych.

DLACZEGO APOPTOZA?

Procesy związane z apoptozą, czyli unicestwieniem komórki, intrygują naukowców na całym świecie. – Większość leków przeciwnowotworowych zmusza komórki rakowe do „popełnienia samobójstwa” – wyjaśnia prof. Woźniak. – Pod wpływem leku komórki nowotworowe ulegają samounicestwieniu. Poszukuje się lekarstw najskuteczniejszych. Okazuje się, że preparat zwany 2-metoksyestradiolem jest jednym z najsilniej stymulujących apoptozę szybko dzielących się komórek nowotworowych. Działa on poprzez cytoszkielet komórkowy – co jest procesem jeszcze nie wyjaśnionym – dając sygnał do podziału mitochondriów. Jest to bardzo ważny problem. – Dokładne poznanie procesów zachodzących w komórce może przyczynić się do istotnego postępu w terapii przeciwnowotworowej – zaznacza prof. Woźniak.
Cały wysiłek nauki światowej zmierza obecnie do wyjaśnienia, dlaczego mitochondria magazynujące energię uwalniają cząsteczki powodujące śmierć komórki. Kto wyjaśni tę kwestię, zasłuży na Nagrodę Nobla. Aż kilkadziesiąt pracowni Naukowo-badawczych na całym świecie zajmuje się obecnie tym problemem...

Pełny tekst: kliknij tutaj

Fragment zamieszczony dzięki uprzejmości Redakcji Forum Akademickiego.


Menu główne

Podręcznik biotechnologii

Kto jest online

155 anonymous users oraz 0 registered users online.

Jesteś niezarejestrowanym lub niezalogowanym użytkownikiem.


 
 
 
Partnerzy:

laboratoria.net Nauka w Polsce Academio Fundacja NanoNet BioCen - BioCentrum Edukacji Naukowej Notatek.pl cebioforum.com materialyinzynierskie.pl Wspieram.to - POLSKI KICKSTARTER - Polska platforma finansowania społecznoœciowego.Tu zrealizujš się Twoje pomysły. Portal popularnonaukowy

Portal: Redakcja . Współpraca . Kontakt . Polecamy



Wszystkie prawa zastrzeżone 2006-2016 e-biotechnologia.pl
stat4u