Pracownicy Northeastern University (Massachusetts, USA) odkryli sposób w jaki nowoutworzone komórki nerwowe zajmują właściwe miejsce w mózgu. Według przeprowadzonych badań, kluczową rolę w tym procesie odgrywa tzw. glej radialny. To właśnie on ukierunkowuje migrację neuronów i w ten sposób umożliwia im sprawne włączenie się w strukturę już istniejącej tkanki. Tego typu procesy zachodzą u ludzi jedynie w trakcie rozwoju embrionalnego. U niektórych ryb mogą się one natomiast utrzymywać przez całe życie i pomagać w odbudowie mózgu oraz rdzenia kręgowego uszkodzonego np. podczas ataku drapieżnika.

Naukowcy wierzą, że, dzięki badaniom na zwierzętach, pewnego dnia uda nam się pokonać ograniczenia regeneracyjne ludzkiej tkanki nerwowej i w konsekwencji doprowadzić do samoleczenia się poważnych urazów.

Autor: Anna Kurcek
Źródło: A humble fish helps us understand our own brains

Niektóre spożywane przez nas rośliny zawierają tzw. fitoestrogeny, czyli związki organiczne działające podobnie jak żeńskie hormony płciowe. W niektórych przypadkach łagodzą one pewne zaburzenia układu dokrewnego, a także obniżają ryzyko występowania nowotworów zależnych od estrogenów. Coraz częściej zwraca się jednak uwagę na rosnący poziom zawartych w środowisku syntetycznych fitoestrogenów, ponieważ ich nadmierne ilości w diecie mogą prowadzić do rozregulowania funkcji układu rozrodczego.

Zagrożenie to dotyczy nie tylko człowieka. Według badań przeprowadzonych przez M. Wasserman Uniwersytetu McGill (Kanada), K. Milton z Uniwersytetu Kalifornijskiego (USA), fitoestrogeny zawiera aż 10,6 % roślinnego pokarmu Procolobus rufomitratus (małpy z rodziny makakowatych) i 8,8 % u Gorilla beringei (Goryla wschodniego). Oznacza to, że związki te są rutynowo konsumowane przez oba gatunki i odgrywają ważną rolę w regulacji ich rozrodu.

Autor: Anna Kurcek
Źródło: Gorillas' diet may fend off cancer
Estrogenic plant foods of red colobus monkeys and mountain gorillas in Uganda

Problem powracających migren dotyczy ok. 12% ludzi. Dostępne na rynku leki łagodzą jedynie objawy i skracają czas trwania ataku, przy czym średnio połowa pacjentów nie odczuwa po nich żadnej poprawy. Przeszkodą do opracowania skutecznych środków jest niedostateczna wiedza na temat mechanizmów powstawania uciążliwego bólu.

Problemem zajął się dr Andrew Charles z Uniwersytetu Kalifornijskiego, kampus Los Angeles (USA), który za pomocą kofeiny wyzwalał u myszy napady migreny, a następnie badał zmiany zachodzące w ich centralnym układzie nerwowym. W ten sposób zaobserwował on charakterystyczne, przemieszczające się po mózgu fale elektrycznej aktywności. Ustalił również, że ich wędrówka rozpoczyna się w ośrodku wzroku, co wywołuje błyski oraz mroczki zwane aurą migrenową. Następnie impulsy te dochodzą do ośrodka czucia, czego wynikiem może być odrętwienie i mrowienie ciała. Wreszcie, kiedy fala dotrze do ośrodków kontrolujących mowę, pojawiają się trudności z doborem odpowiednich słów.

Choć powyższe badania rzuciły nieco światła na niektóre z objawów migreny, przyczyny powstawania uporczywego bólu wciąż pozostają niejasne.

Autor: Anna Kurcek
Źródło: Why Women Suffer More Migraines Than Men

Naukowcy z Rice University (Houston, USA) udowodnili ostatnio, że dotykane rośliny wykazują większą tolerancję na ataki insektów oraz na infekcje grzybowe.

Badania przeprowadzone na rzodkiewniku pospolitym (Arabidopsis thaliana) wykazały, że regularnie dotykane osobniki wydzielają większe ilości jasmonianów (JA), czyli fiohormonów stanowiących jedną z pierwszych odpowiedzi na stres. Mimo wzmożonej odporności rośliny te rosły jednak o wiele wolniej i osiągały znacznie mniejsze rozmiary niż przedstawiciele pozostawionej w spokoju grupy kontrolnej.

Samo zjawisko znane jest już od dawna, lecz dopiero teraz udało się je powiązać z produkcją odpowiednich hormonów. Obserwacje potwierdzono za pomocą mutantów pozbawionych genów warunkujących produkcję JA. Tak jak się spodziewano, pozostawały one niewrażliwe na bodźce dotykowe.

Autor: Anna Kurcek
Źródło: A bit touchy: Plants’ insect defenses activated by touch

Według najnowszych danych, częste wykonywanie stomatologicznych zdjęć rentgenowskich może zwiększać ryzyko rozwoju oponiaka (łac. meningioma), czyli jednego z najpowszechniej występujących, łagodnych nowotworów mózgu.

Naukowcy prześledzili i porównali historię stomatologicznych prześwietleń u 1433 chorych oraz 1350 zdrowych osób pomiędzy 20, a 79 rokiem życia. Uzyskane w ten sposób dane wskazują m.in., że coroczne wykonywanie ortopantomogramu, czyli panoramicznego zdjęcia rentgenowskiego szczęki i żuchwy, u pacjentów poniżej 10 roku życia zwiększyło około 5-krotnie ryzyko zachorowania na oponiaka.

Mimo wszystko, nie warto omijać dentysty szerokim łukiem. W wielu przypadkach prześwietlenia są niezastąpionym narzędziem diagnostycznym pozwalającym uniknąć poważnych problemów zdrowotnych. Zaniedbana próchnica grozi bowiem nie tylko utratą zębów, ale ma również niekorzystny wpływ na ogólny stan naszego organizmu.

Autor: Anna Kurcek
Źródło: Dental X-rays linked to common brain tumor

Naukowcy z University of Southern California (USA) zidentyfikowali ostatnio główny czynnik chroniący komórki przed działaniem stresu oksydacyjnego. Jest nim białko Nrf2 kontrolujące transkrypcję tzw. proteosomów, czyli wielkocząsteczkowych agregatów enzymatycznych uczestniczących w rozkładaniu szkodliwych, utlenionych białek.

Najnowsze odkrycie będzie miało ogromne znaczenie w onkologii. Niszczące działanie stresu oksydacyjnego jest bowiem od dawna wykorzystywane zarówno w radio, jak i chemioterapii. Istnieje zatem duża szansa, że obniżając aktywności Nrf2 w komórkach nowotworowych zwiększymy skuteczność obu metod leczenia.

Autor: Anna Kurcek
Źródło: Scientists identify major source of cells' defense against oxidative stress