Zespó³ naukowców z Instytutu Biotechnologii i Biomedycyny (IBB) oraz Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie (UAB) (Hiszpania) zdo³a³ oszacowaæ ilo¶ciowo wp³yw agregacji bia³ek na procesy starzenia siê komórek.

Powszechnie wiadomo, ¿e powstawanie nierozpuszczalnych bia³kowych z³ogów jest zwi±zane wystêpowaniem gro¼nych chorób neurodegeneracyjnych. Nigdy wcze¶niej jednak wyrz±dzone szkody nie by³y mierzone eksperymentalnie z tak± dok³adno¶ci±. Naukowcy udowodnili ponadto, ¿e zmiany te mo¿na przewidzieæ, a ich powstawanie jest ograniczane przez obecno¶æ chaperonów.

Jako modelu do badañ u¿yto bakterii E. coli oraz cz±steczki warunkuj±cej powstawanie choroby Alzheimera. Wyniki opublikowano w grudniu w Journal of Molecular Biology.

Autor: Anna Kurcek
¬ród³o: New Discoveries in Cell Aging
The Effect of Amyloidogenic Peptides on Bacterial Aging Correlates with Their Intrinsic Aggregation Propensity

¦nie¿ny leopard (³ac. Panthera uncia) zwany równie¿ irbisem lub panter± ¶nie¿n±, nale¿y do rodziny kotowatych i zamieszkuje tereny Azji ¦rodkowej. Szacuje siê, ¿e na wolno¶ci ¿yje zaledwie od 3500 do 7000 przedstawicieli tego zagro¿onego gatunku. Krioprezerwacja ich materia³u genetycznego umo¿liwi³aby w przysz³o¶ci zastosowanie klonowania oraz innych technik reprodukcyjnych. Niestety nawet w niewoli trudno jest uzyskaæ od tych zwierz±t nadaj±ce siê do tego celu plemniki i jaja.

Rozwi±zaniem problemu zajêli siê naukowcy z Monash University (Australia). Z tkanek ucha, pobranych od doros³ego osobnika zamieszkuj±cego Mogo ZOO (NSW), uzyskali oni tzw. komórki iPS (ang. induced pluripotent stem Wells), czyli rodzaj pluripotencjalnych komórek macierzystych, wykazuj±cych wiele cech komórek embrionalnych. Z ich pomoc± zdo³ano ju¿ uzyskaæ kompletne potomstwo u myszy. Nigdy wcze¶niej nie otrzymano jednak pluripotencjalnych komórek macierzystych z somatycznych tkanek ssaka z rodziny kotowatych. Korzy¶ci wynikaj±ce z tego odkrycia s± ogromne i mog± pomóc w zachowaniu bioró¿norodno¶ci oraz ochronie zagro¿onych gatunków.

Autor: Anna Kurcek
¬ród³o: Saving the snow leopard with stem cells

Ból neuropatyczny dotyczy milionów ludzi. Wiadomo, ¿e jest on spowodowany pierwotnym uszkodzeniem lub dysfunkcj± uk³adu nerwowego, jednak chemiczne podstawy tej choroby wci±¿ pozostaj± nieznane. Niewiedza ta wp³ywa na nisk± skuteczno¶æ dostêpnych terapii.

Na pomoc cierpi±cym przysz³a metabolomika. Zidentyfikowano prawdopodobn± przyczynê bólu - N,N-dimetylosfingozyny (ang. N,N-dimethylsphingosine, DMS). Cz±steczka ta mo¿e staæ siê g³ównym celem nowych leków.

DMS jest ma³ocz±steczkowym zwi±zkiem chemicznym wystêpuj±cym w obrêbie b³on komórkowych. Jak wykaza³y badania, jego produkcja jest nadmiernie wysoka w rdzeniu krêgowym szczurów cierpi±cych na ból neuropatyczny. Obecno¶æ DMS stymuluje uwolnienie prozapalnych moleku³ z astrocytów, czyli komórek glejowych uk³adu nerwowego. Prawdopodobnie w³a¶nie to jest przyczyn± niezno¶nego bólu. Objawy choroby wystêpowa³y równie¿ u zdrowych szczurów, którym wstrzykniêto DMS.

Autor: Anna Kurcek
¬ród³o: Scripps Research scientists provide new understanding of chronic pain
New Target Discovered for Pain Relief

Naukowcy z Institute of Human Genetics w Montpellier (Francja) skonstruowali mapê 3D genomu muszki owocówki (³ac. Drosophila melanogaster).

Stosunkowo ma³y rozmiar genomu pozwoli³ na wykonanie pierwszej tego typu mapy o wysokiej rozdzielczo¶ci. Nowa technologia pozwala przyjrzeæ siê pojedynczym genom w kontek¶cie ca³o¶ci i zrozumieæ czy i jak struktura ca³ego genomu wp³ywa na pe³nione przez niego funkcje.

W technice mapowania 3D genomu pok³ada siê ogromne nadzieje. Dotycz± one g³ównie lepszego poznania zmian genetycznych zwi±zanych z ró¿nymi chorobami, np. nowotworami.

Autor: Anna Kurcek
¬ród³o: Fruitfly genome mapped in three dimensions

Zespó³ naukowców z Jackson Laboratory (Maine, USA) pod przewodnictwem dr Susan Ackerman wykaza³ ostatnio, ¿e wystêpuj±ce w neuronach zaburzenia w splicingu mog± staæ siê przyczyn± chorób neurodegeneracyjnych.

Splicing, czyli inaczej sk³adanie genów, zachodzi podczas obróbki potranslacyjnej i polega na wycinaniu intronów z cz±steczek prekursorowego mRNA (pre-mRNA). Pozosta³e fragmenty - eksony, s± nastêpnie ³±czone w dojrza³ym mRNA koduj±cym ³añcuchy polipeptydowe.

Wa¿n± rolê w przebiegu ca³ego procesu odgrywa ma³e j±drowe RNA (ang. small nuclear RNA, snRNA). Jednym z jego rodzajów jest U2 snRNA z³o¿ony w wielokrotnie powtórzonych, konserwatywnych sekwencji (ang. repetitive gene). Mutacja choæby jednej takiej kopii mo¿e prowadziæ do produkcji mRNA zawieraj±cego niekoduj±ce fragmenty, tzn. takie, które w normalnych warunkach powinny zostaæ usuniête. Obecno¶æ niew³a¶ciwych mRNA jest toksyczna dla komórki i powoduje jej ¶mieræ.

Autor: Anna Kurcek
¬ród³o: Jackson Laboratory researchers find mutation causing neurodegeneration

Przywra krwi (Schistosoma haematobium) jest paso¿ytem wywo³uj±cym chorobê zwan± schistosomatoz±. Wed³ug ¦wiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) choroba ta jest, tu¿ obok malarii, jednym z najpowa¿niejszym parazytologicznych problemów zdrowotnych ¶wiata. W samej Afryce cierpi na ni± ponad 112 milionów ludzi.

Jak dotychczas odszyfrowano ju¿ genom dwóch spo¶ród trzech gatunków przywr, odpowiedzialnych za choroby cz³owieka: Schistosoma mansoni i Schistosoma japonicum. Genom Schistosoma haematobium by³ zatem brakuj±cym kawa³kiem uk³adanki, niezbêdnym do walki ze schistosomatoz±.

Odkrycie to pozwoli na opracowanie leków i szczepionek niezbêdnych do walki z paso¿ytem. Obecnie, pomimo powszechno¶ci zachorowañ, dostêpny jest tylko jeden ¶rodek przeciwko tej chorobie. Brak jest równie¿ skutecznych szczepionek. Dalsze badania prowadzi miêdzynarodowy zespó³ z³o¿ony pracowników Wydzia³u Nauk Weterynaryjnych Uniwersytetu w Melbourne (Australia) oraz BGI-Shenzhen (Chiny), czyli najwiêkszego ¶wiatowego centrum sekwencjonowania genomu. Dotychczasowe wyniki ich pracy opublikowano na ³amach czasopisma Nature Genetics.

Autor: Anna Kurcek
¬ród³o: Whole-genome sequence of Schistosoma haematobium